 |
Iran je jedina većinsko šiitska država na svetu čiji su stanovnici od Homeinijeve revolucije 1979. učeni da se pridržavaju striktnih kodova života u skladu s doktrinom ovog ogranka islama. Teheran je glavni grad, stalno pulsirajuće srce velike, prijateljske i često neshvaćene šezdesetsedmomilionske nacije. Smešten je na južnim padinama planinskog lanca Elburs, što omogućava da brzo napustite smog megalopolisa od četrnaest miliona i skijate se na stazama kojima na snoubordima promiču devojke pod čadorima. Grad novih i starih minareta preko kojih mujezini svakodnevno podsećaju na moć vere u Islamskoj Republici. Prestonica zemlje mladosti u kojoj je broj studentkinja nadmašio broj studenata. Grad nebrojenih spomenika strogom ajatolahu, butika i internet kafea. Bučna metropola u stalnoj izgradnji zakrčena "pejkanima" i motorima u kojoj se, klizeći sa severa prema jugu, smenjuju elegantne četvrti vila opasanih zidovima, koloritni bazar sa deset kilometara natkrivenih aleja i siromašna predgrađa.
Na jugu je Širaz, gde su sahranjeni prinčevi persijskog sufijskog misticizma, pesništva i filozofije, Saadi i Hafiz. Grob ovog poslednjeg smešten je u predivnom vrtu uz koji je popularna čajdžinica. Nekada, kada je Omar Hajam, uz Firdusija još jedan veliki pesnik epikurejstva i ljubavi pisao "vekna hleba, krčag vina i ti", verovatno je sanjao o Širazu, ali u Iranu je vino zabranjeno pa Hajama više veličaju kao matematičara. Širaz ima lepu tvrđavu, zanimljive džamije i mauzoleje, Rajski vrt (Bage Eram), ali najveća atrakcija Irana udaljena je odatle nekih 50 kilometara:
Persepolis. Drevna ceremonijalna prestonica Persije koju je Darije Prvi počeo da gradi 512. godine stare ere. Taktedžamšid (Takhte- Jamshid), Džamšidov presto, kako je persijsko ime grada, srušen je 330. godine. Kažu da je to bila osveta Aleksandra Makedonskog zbog Kserksovih razaranja Atine 150 godina ranije. Ruševine koje su ostale na platou podsećaju na Aleksandra i veličinu Persijskog carstva. Pod stalno prozračnim nebom deluju impozantno bareljefi koji, poput stepeništa Apadane, pričaju istoriju Persije i njena tadašnja 23 vazala, od Indije do Etiopije.
Isfahan je, uz Širaz, drugi biser Irana. Teško je odlučiti se šta je lepše: Imamova džamija i trg okružen fascinantnim persijsko- plavim kupolama džamija, mukarnasi i floralna intarzija njihove unutrašnjosti, arkade sa verovatno najboljim tepisima na svetu, ili blago vijuganje reke Zajande (Zayandeh) prekrivene mostovima i okružene parkovima.
Dalje na istoku prostranog Irana je Jazd, drevno sedište zoroastrizma. Pre dolaska Arapa, učenje proroka Zaratustre, nastalo u 7. veku stare ere, da je čitav svet jedinstven, bilo je glavna religija ne samo Persijanaca već i ljudi na širokom potezu od Turske do Kine. Opstalo je u Jazdu, na pustinjskom platou oko 500 kilometara jugoistočno od Teherana. Tornjevi tišine i Hram vatre svedoče o ovoj veri koju simboliše nar, božansko voće jedinstvene kore ispod koje je sve to malo zrnevlje koje predstavlja jedinstvo sveta. | 
