U prostorijama Istorijskog muzeja Srbije otvoren je sredinom decembra Salon Mediale u kojem su izloženi slike, skulpture, dokumenti i lični predmeti članova čuvene umetničke grupe osnovane pre pedeset godina
Tekst: Zlatica Ivković
Fotografije: Aleksandar Dragutinović |
Na izložbi koja nosi naziv "Trenutak sadašnji - Mediala 2006", organizovanoj povodom osnivanja Galerije-salona Mediale i obeležavanja pedesetogodišnjice osnivanja Mediale kao umetničke grupe, izložena su dela Leonida Šejke, Olje Ivanjicki, Mira Glavurtića, Dade Đurića, Ljube Popovića, Vladimira Veličkovića, Uroša Toškovića, Milića od Mačve, Milovana Vidaka, Koste Bradića, Siniše Vukovića, i Svetozara Samurovića. |
| Grupa umetnika okupljena tokom šeste decenije proteklog veka pod imenom Mediala imala je značajnu ulogu u savremenoj umetnosti svoga vremena (slikarstvu, vajarstvu, muzici, književnosti, fonetici), "delujući uvek na granicama suprotnosti - baš kao što i stoji u njenom programu". Svojim stvaralaštvom i ideologijom stvarali su jednu filozofiju umetnosti koja se bazirala na sintezi tradicionalnog i savremenog, uz puno uvažavanje ličnog stvaralačkog senzibiliteta i autentičnog viđenja sveta. Ili, kako je to rekao Siniša Vuković, jedan od pripadnika ovog pravca: "Mediala je polazila od apsolutnog poštovanja individualne unutrašnje slobode, razlika u afinitetima i shvatanjima. Svako je bio svoj na svome kao ličnost koja ima šta da kaže na način samo njemu svojstven i zbog toga autentičan." |
 | |
|
Umetnički direktor Salona slikarka Olja Ivanjicki, koja je kao svoj prilog novoj kulturnoj ustanovi darovala i opsežnu dokumentaciju o poznatoj grupi kojoj je i sama pripadala, o tome kako joj Mediala izgleda danas kaže:
- Sa ove vremenske distance Mediala izgleda kao i svaka istorijska činjenica, ali u ovom galerijskom prostoru koji je ograničen - nadam se da ćemo jednoga dana imati veći - i u ovom vremenskom trenutku ne može se Mediala sagledati celovito. Malo je slika, onih najboljih možda i nema. U mom sećanju postoje one ogromne izložbe Mediale koje su nekad bile, u odnosu na njih ovo je malo slika, malo podataka, jer mnogo je vremena prošlo i slike su se raselile... |
 | |
| "Iako je značaj Mediale nesumnjiv, treba istaći činjenicu da je od njenog nastanka 1958. godine priređeno samo desetak izložbi, tako da je stvaralaštvo pripadnika ovog pravca ostalo nedovoljno poznato stručnoj i široj umetničkoj javnosti. Zbog toga je osnivanje izložbenog prostora posvećenog Mediali značajno za konstituisanje celovite slike o ovom, još uvek nedovoljno istraženom i valorizovanom, stvaralačkom fenomenu. Tek sada, dela sabrana na jednom mestu, sa određenom vremenskom distancom, pružaju sliku o tome koliko je Mediala bila značajna u preoblikovanju tadašnje jugoslovenske i srpske umetničke paradigme. Zbog svega ovoga, raduje činjenica što će najzad zainteresovani posetioci biti u prilici da i iskustveno steknu sliku o Mediali." ( Dragan Kojadinović, ministar kulture Republike Srbije) | |
Salon Mediale osnovan je na inicijativu Ministarstva kulture koje je uložilo značajnu sumu u otkup umetničkih dela kako bi grupa Mediala, sem što je posle pedeset godina dobila "krov nad glavom" bila i predstavljena na najreprezentativniji način: |
|
- Ministarstvo za kulturu i ministar Kojadinović lično, napravili su veliki potez, dali su sredstva i dobru volju, sve ovo je najvećim delom njihova zasluga. Moja je ideja bila da se nekako sačuvamo, godinama sam se zalagala da se osnuje ministarstvo za očuvanje uspomena. Salon Mediale planira da jednog dana, u dubini postojećeg prostora osnuje memorijalne sobe u kojima bi bili pohranjeni lični predmeti, zbirke... sve ono što mnogi od nas godinama sakupljamo, to ne bi trebalo ponovo da se pogubi....
Centralno mesto na izložbi "Trenutak sadašnji" zauzima slika "Mediala" (zajednička slika) na kojoj su radili svi članovi grupe. |
 | |
Pored slika i skulptura tu su stihovi pesama Vaska Pope, koji su ih bodrili u mladosti, drndafon (instrument) Peđe Ristića, prijatelja Mediale, kojim su otvarane njihove izložbe, prvi i originalan časopis "Mediala", pisan rukom Mire Glavurtića - zvanični časopis Mediale koji izlazi svakih deset godina, fotografije, novinski isečci i lični predmeti. |
| - Postavka je zamišljena kao rezultat potpunog, slojevitog i temeljnog istraživanja, interpretacije i prezentacije moderne umetnosti, a njeno prikazivanje u skladu sa savremenim, multidisciplinarnim i multimedijalnim načinom. Ovakav pristup umetničkim delima naše moderne umetnosti teži da obuhvati sve vidove značenja moderne umetnosti u kontekstu istorijskih događaja - kaže Tijana Jovanović-Češka, kustos Istorijskog muzeja i autor postavke. |
 | |
Okosnicu postavke ove izložbe čine umetnička dela koja su Muzeju poklonili sami umetnici, neki radovi pozajmljeni su za ovu priliku od Muzeja savremene umetnosti i Narodnog muzeja. |
| "Sada Mediala izgleda kao nešto što nije postojalo. U stvari, jedino što je vredelo bila je Mediala. Ideja je prevazišla samo vreme, jer je iskočila iz trajanja, kao neka konstanta, kao centar svemira, kao tačka oko koje se sve vrti. Bila je večno nepromenljivo jezgro koje u sebe uključuje sve promene. Duh Mediale živ je i danas, jer to je bilo dobro seme, a moć semena je zastrašujuća." (Olja Ivanjicki) | |
|
|
